Arabuluculuk; uzmanlık eğitimi almış, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin taraflar arasında iletişim kurarak, uyuşmazlığa ilişkin çözümü tarafların kendilerinin üretmesine yardımcı olduğu bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir.
Türler
Bazı uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmak kanun gereği zorunludur; diğerlerinde ise tarafların tercihine bağlıdır.
Zorunlu
Kanunda sayılan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
İsteğe bağlı
Taraflar üzerinde serbestçe tasarruf edebildikleri her uyuşmazlıkta arabulucuya başvurabilir.
Dava şartı
Her kartta dayanak kanun ve yürürlük tarihi yer alır.
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talepleri.
Dayanak: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3
Ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri; 1 Eylül 2023 itibarıyla itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları.
Dayanak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A
Tüketici hakem heyetlerinin görev alanı dışında kalan ve tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklar.
Dayanak: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/A
Kira ilişkisinden, kat mülkiyetinden ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklar ile taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi.
Dayanak: 6325 sayılı Kanun m.18/B
Liste başlıca alanları gösterir ve genel bilgilendirme amaçlıdır; uyuşmazlığınızın kapsamda olup olmadığı somut olaya göre değerlendirilir.
Süreç
Arabulucu karar vermez; tarafların birbirini anlamasını ve çözümü kendilerinin üretmesini kolaylaştırır. Taraflar bir çözüm üretemezse arabulucu bir çözüm önerisinde bulunabilir.
Dava şartı arabuluculukta başvuru yapılır; taraflar sicildeki bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir. İhtiyari arabuluculukta arabulucuyu taraflar birlikte seçer.
Arabulucu taraflara ulaşır; toplantının yeri, zamanı ve nasıl yürütüleceği belirlenir.
Arabulucu tarafları bir araya getirir, gerektiğinde ayrı ayrı da görüşür. Karar vermez; çözümü taraflar birlikte üretir.
Süreç, arabulucunun düzenlediği son tutanakla sona erer. Taraflar anlaşırsa anlaşma belgesi imzalanır.
Temel ilkeler
İlkeler 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Taraflar süreci sürdürmekte, sonuçlandırmakta veya süreçten vazgeçmekte serbesttir ve süreç boyunca eşit haklara sahiptir. Dava şartı arabuluculukta başvuru zorunludur; anlaşıp anlaşmamak ise her zaman tarafların kararıdır.
HUAK m.3
Aksi kararlaştırılmadıkça arabulucu ve taraflar, süreç içinde sunulan veya elde edilen bilgi ve belgeleri gizli tutmakla yükümlüdür.
HUAK m.4
Süreçte ileri sürülen görüş, teklif ve kabuller, kural olarak sonradan açılacak bir davada delil olarak kullanılamaz.
HUAK m.5
Arabulucu tarafsız ve bağımsızdır, taraflara eşit mesafede durur. Arabuluculuk yaptığı uyuşmazlıkta taraflardan birinin avukatı olarak görev alamaz.
Aşağıdaki belgelerin yanınızda bulunması süreci kolaylaştırır.
Arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığınca her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir. Aksi kararlaştırılmadıkça ücret ve masraflar taraflarca eşit olarak karşılanır.
Somut başvurunuza ilişkin ücret bilgisi, uyuşmazlığın türü ve tutarı değerlendirildikten sonra paylaşılır.
Sık sorulan sorular
Cevaplar genel niteliktedir. Uyuşmazlığınıza ilişkin değerlendirme, dosyanın incelenmesinin ardından yapılır.
Uyuşmazlığınız kanunda dava şartı olarak sayılan alanlardan birindeyse evet; arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir. Diğer uyuşmazlıklarda arabuluculuk isteğe bağlıdır ve taraflar üzerinde serbestçe tasarruf edebildikleri her uyuşmazlıkta arabulucuya başvurabilir.
Dava şartı arabuluculukta, geçerli bir mazereti olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf, açılacak davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekâlet ücretine hükmedilmez.
Hayır. Taraflar görüşmelere bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilir. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.
Kural olarak hayır. Arabuluculuk sürecinde ileri sürülen görüş, teklif ve kabuller sonradan açılacak bir davada delil olarak kullanılamaz; süreçte sunulan bilgi ve belgeler aksi kararlaştırılmadıkça gizlidir.
Taraflar anlaşma belgesini imzalar. Arabuluculuk sonunda üzerinde anlaşılan konular hakkında taraflar daha sonra dava açamaz.
Arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığınca her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir. Aksi kararlaştırılmadıkça ücret ve masraflar taraflarca eşit olarak karşılanır.
Hayır. Arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği uyuşmazlıklar için uygulanır. Kanun, aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıkların arabuluculuğa elverişli olmadığını açıkça düzenler.
Başvuru
Talebinizi iletişim formundan iletebilir veya çalışma saatleri içinde telefonla ulaşabilirsiniz. Formu doldurmanız tek başına arabuluculuk sürecini başlatmaz.